Chính phủ ban hành Nghị định số 185/2026/NĐ-CP: Quy định mới về quy mô số hộ gia đình của thôn, tổ dân phố

28/05/2026

Nhằm kịp thời cụ thể hóa và thực hiện nghiêm túc Kết luận số 34-KL/TW ngày 18/5/2026 của Bộ Chính trị về việc sắp xếp thôn, tổ dân phố, cũng như việc bố trí, sử dụng và thực hiện chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, ở thôn, tổ dân phố, ngày 26/5/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 185/2026/NĐ-CP. Văn bản pháp lý này quy định toàn diện về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và các chế độ, chính sách liên quan đối với đội ngũ nhân sự không chuyên trách tại địa bàn cơ sở.

Một trong những nội dung trọng tâm, tác động trực tiếp đến công tác quản lý nhà nước và tổ chức bộ máy địa phương tại Nghị định số 185/2026/NĐ-CP là các quy định nghiêm ngặt về quy mô số hộ gia đình đối với từng loại hình địa bàn. Việc xác định quy mô được phân chia khoa học, căn cứ vào đặc điểm tự nhiên, địa hình và mật độ dân cư của từng vùng miền, khu vực cụ thể trên cả nước.

Theo đó, đối với hai đô thị đặc biệt là thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, tiêu chuẩn thiết lập quy mô được quy định ở mức cao nhất nhằm phù hợp với tốc độ đô thị hóa và mật độ dân số dày đặc. Cụ thể, mỗi thôn phải bảo đảm quy mô từ 500 hộ gia đình trở lên; đối với tổ dân phố, chỉ số này phải đạt từ 700 hộ gia đình trở lên.

Tại khu vực vùng trung du và miền núi phía Bắc – nơi có địa hình chia cắt phức tạp, mật độ dân cư thưa thớt hơn – tiêu chuẩn quy mô được điều chỉnh ở mức phù hợp để đảm bảo tính khả thi trong quản lý. Nghị định quy định rõ: mỗi thôn phải có từ 150 hộ gia đình trở lên và mỗi tổ dân phố phải đạt từ 300 hộ gia đình trở lên.

Đối với khu vực vùng đồng bằng sông Hồng, quy chuẩn quy mô được xác định dựa trên đặc trưng của vùng kinh tế - xã hội có mật độ tập trung dân cư cao. Tiêu chuẩn quy định cụ thể đối với thôn là phải có từ 400 hộ gia đình trở lên, và đối với tổ dân phố là phải đạt từ 550 hộ gia đình trở lên.

Một khu vực trọng điểm khác là vùng Bắc Trung bộ, Nghị định số 185/2026/NĐ-CP cũng đưa ra định mức phân định rõ ràng. Các địa phương thuộc vùng này khi tiến hành rà soát, sắp xếp phải đảm bảo mỗi thôn có từ 350 hộ gia đình trở lên và mỗi tổ dân phố phải đạt quy mô từ 450 hộ gia đình trở lên.

Nghị định số 185/2026/NĐ-CP ban hành là cơ sở pháp lý đồng bộ, chặt chẽ để ủy ban nhân dân các cấp, đặc biệt là chính quyền cấp xã tiến hành rà soát, đánh giá hiện trạng, từ đó xây dựng đề án sắp xếp, sáp nhập các thôn, tổ dân phố chưa đạt chuẩn. Đồng thời, văn bản này mở đường cho việc chuẩn hóa các chế độ phụ cấp, chính sách đãi ngộ đối với người hoạt động không chuyên trách, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ngay từ cơ sở./.