Các khái niệm cơ bản về hình thức tổ chức họ

Theo Điều 4 của Nghị định, "Dây họ" là một họ hình thành trên cơ sở thỏa thuận cụ thể của những người tham gia về thời gian, phần họ, thể thức góp và lĩnh họ, cùng các quyền, nghĩa vụ liên quan. Trong đó, "Thành viên" là người tham gia dây họ, góp phần họ, được lĩnh họ và trả lãi (nếu có). "Chủ họ" là người đứng ra tổ chức, quản lý dây họ, thu các phần họ và giao lại cho thành viên được lĩnh trong mỗi kỳ mở họ. Pháp luật phân loại rõ các hình thức bao gồm: họ không có lãi , họ có lãi và họ hưởng hoa hồng. Đặc biệt, mọi thỏa thuận về dây họ bắt buộc phải được thể hiện bằng văn bản. Văn bản này có thể được công chứng, chứng thực nếu những người tham gia có yêu cầu.

Điều kiện tham gia và các hành vi bị nghiêm cấm

Về độ tuổi, thành viên và chủ họ phải là người từ đủ 18 tuổi trở lên, không thuộc trường hợp mất hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự. Đối với người từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi có tài sản riêng, họ vẫn có thể làm thành viên nhưng nếu tài sản đó là bất động sản hoặc động sản phải đăng ký thì phải được người đại diện theo pháp luật đồng ý.

Điều 3 của Nghị định quy định rõ nguyên tắc tối cao: Việc tổ chức họ chỉ được thực hiện nhằm mục đích tương trợ lẫn nhau giữa những người tham gia. Pháp luật nghiêm cấm tuyệt đối hành vi tổ chức họ để cho vay lãi nặng, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản, huy động vốn trái pháp luật hoặc các hành vi vi phạm pháp luật khác.

Nghĩa vụ thông báo và chế tài xử phạt vi phạm

Một trong những điểm mấu chốt mà người dân thường bỏ qua là quy định thông báo tại Điều 14. Chủ họ có nghĩa vụ phải thông báo bằng văn bản cho Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú khi thuộc một trong các trường hợp: Tổ chức dây họ có giá trị các phần họ tại một kỳ mở họ từ 100 triệu đồng trở lên, hoặc tổ chức từ hai dây họ trở lên. Nếu có sự thay đổi về thông tin dây họ, chủ họ cũng phải thông báo bổ sung kịp thời. Nghị định nêu rõ, chủ họ không thực hiện nghĩa vụ thông báo này sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh đó, nếu đến kỳ mở họ mà chủ họ chậm giao tiền, hoặc thành viên đã lĩnh họ nhưng chậm góp phần họ, bên vi phạm sẽ phải trả lãi đối với số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trễ. Mức lãi suất phát sinh này được các bên thỏa thuận nhưng không được vượt quá 20%/năm.

Khuyến cáo toàn thể nhân dân khi tham gia các dây họ cần lập văn bản rõ ràng, thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ, đồng thời chủ động báo cáo với chính quyền địa phương khi đạt hạn mức quy định để được bảo vệ quyền lợi hợp pháp, tránh các hệ lụy tín dụng đen biến tướng.

Nội dung chi tiết Nghị định 19/2019/NĐ-CP Tải về

Phòng Văn hóa – Xã hội