1. Tác hại nghiêm trọng của thuốc lá và các vấn đề phát sinh trong đời sống xã hội

Sử dụng thuốc lá – bao gồm thuốc lá truyền thống, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng – đang là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và thương tật do các bệnh lý về hô hấp, tim mạch, ung thư phổi. Đặc biệt, sự xuất hiện của thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng hướng đến đối tượng thanh thiếu niên, học sinh đã và đang gây ra nhiều hệ lụy phức tạp cho sức khỏe học đường cũng như trật tự an toàn xã hội.

Việc hút thuốc lá thụ động tại nơi công cộng, công sở, cơ sở y tế và trường học không chỉ xâm phạm trực tiếp đến quyền được sống trong môi trường an toàn của cộng đồng mà còn làm gia tăng chi phí khám chữa bệnh, gánh nặng tài chính cho gia đình và xã hội. Trước thực trạng đó, Nghị định 90/2026/NĐ-CP ra đời tạo hành lang pháp lý đủ sức răn đe, quy định trách nhiệm rõ ràng của từng cá nhân, tổ chức kinh doanh và toàn thể cộng đồng.

2. Các quy định xử phạt vi phạm hành chính trọng tâm theo Nghị định 90/2026/NĐ-CP

Nghị định 90/2026/NĐ-CP ban hành khung chế tài cụ thể, đánh mạnh vào các hành vi vi phạm phổ biến hiện nay:

·        Vi phạm địa điểm cấm hút thuốc (Điều 24): Phạt tiền từ 200.000 đồng đến 500.000 đồng đối với hành vi hút thuốc lá tại các địa điểm có quy định cấm như nơi công cộng, cơ sở y tế, trường học...

·        Vi phạm trong hoạt động bán, cung cấp thuốc lá (Điều 25): Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với các hành vi: bán hoặc cung cấp thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi; trưng bày quá quy định tại điểm bán lẻ; bán thuốc lá không ghi nhãn hay không in cảnh báo sức khỏe trên bao bì. Đồng thời áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả: buộc thu hồi, loại bỏ vật liệu vi phạm, hoặc buộc tiêu hủy nếu không khắc phục được.

·        Vi phạm về sử dụng, chứa chấp thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng (Điều 26):

o   Hành vi sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng bị phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng và buộc tiêu hủy tang vật.

o   Hành vi chứa chấp người khác sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.

·        Vi phạm quy định về in nhãn, cơ sở kinh doanh và trưng bày (Điều 27): Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi in sai mẫu, sai vị trí, không thay đổi nội dung cảnh báo sức khỏe hoặc ghi sai thông tin, sử dụng từ ngữ gây hiểu lầm về tác hại của thuốc lá.

·        Vi phạm quy định về cấm nghiệm thuốc lá (Điều 28): Các cơ sở tư vấn, cai nghiện thuốc lá vi phạm quy định về điều kiện hoạt động, thông báo hoạt động sẽ bị xử phạt theo từng hành vi tương ứng.

·        Các vi phạm khác liên quan đến bảo vệ thế hệ trẻ và quảng cáo (Điều 29):

o   Người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi sử dụng thuốc lá: Phạt tiền từ 200.000 đồng đến 500.000 đồng.

o   Sử dụng người chưa đủ 18 tuổi để mua thuốc lá: Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng.

o   Cung cấp thông tin sai về thuốc lá, không thực hiện đúng quy định bảo vệ sức khỏe cộng đồng: Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng.

o   Tiếp thị thuốc lá trực tiếp, sử dụng biển hiệu/hình thức khác để quảng cáo, nhận diện trái quy định: Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng.

Phòng Văn hóa – Xã hội